Nederlanders stonden lang bekend om hun schoonmaakmanie, zeker in de 17de eeuw. Huizen, straten en stoepen waren veel schoner dan in andere landen. En nog steeds is Nederland best een schoon land in vergelijking met andere Europese landen. Maar de grote voorjaarschoonmaak passen we nog zelden toe.
De voorjaarsschoonmaak wordt vaak in verband gebracht met religieuze feesten. Vroeger moest die hier bijvoorbeeld voor Pasen klaar zijn. Maar ook de Moslims kennen een schoonmaakritueel. Zij reinigen huis, lichaam en geest. Vasten tijdens de Ramadan maakt daar een onderdeel vanuit.
Tot in de jaren 60 gonsde het elk jaar enkele weken voor Pasen rond in buurt. Ben jij al begonnen? Wanneer begin jij? De voorjaarsschoonmaak betekende dat heel het huis op zijn kop moest, een flinke klus dus. Er werd gewerkt volgens een strik schema, van boven naar onder en van achter naar voren. Het stoepje en de klink van de voordeur kwamen op de dag voor Pasen als laatste aan de beurt. Zo werkte men zich letterlijk een weg naar buiten.
De schoonmaak had toen ook bepaalde regels. Bijvoorbeeld:
De winterkleren werden opgeborgen of het nu lekker weer was of niet. De kachel werd afgekoppeld. Het was een schande als je met Pasen je kachel nog gebruikte. Alle kasten werden leeggehaald en al het linnen werd gewassen, ook al werd het niet gebruikt. Matrassen werden opnieuw gevuld. Dit was tevens een strijd tegen huismijt en vlooien. Het hout werd in de boenwas gezet. Alles wat los en vast zat werd gesopt. Matten werden uitgeklopt met een mattenklopper. Ramen werden gelapt en gordijnen gewassen.
Halverwege de jaren 60 was het gedaan met de voorjaarsschoonmaak. De Dolle Mina’s kwamen op en het huishouden werd minder belangrijk. Steeds meer vrouwen gingen buitenshuis werken waardoor er veel minder tijd overbleef voor huishoudelijke klusjes. Gelukkig werden er steeds meer apparaten ontwikkeld die tijdbesparend werkten, denk aan de afwasmachine en sinds kort zelfs een computergestuurde stofzuiger. Zo houden we de boel een beetje bij.
Toch is het jammer dat deze traditie niet meer bestaat. Want door eens flink de bezem door het huis te halen maakten we ‘en passant’ ook ons hoofd leeg en kregen we een heerlijk opgeruimd gevoel. Ik ben ervan overtuigd dat als we jaarlijks eens flink opruimen en poetsen we onszelf stukken beter zullen voelen en beter opgewassen zijn tegen de hektiek van tegenwoordig.
Aan de slag dus! Want die witte tornodo uit de reclame van Ajax destijds werkt helaas niet vanzelf.
PS Op 21 maart jl. verzorgden ASP-organizing, Organizing and Styling en Puur Structuur twee workshops spoedcursus voorjaarsschoonmaak in Oisterwijk.
.